ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين / محمد بن شاه محمود سيستانى
مقدمهء مصحح 30
احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى )
به فراه به حسين خان حاكم هرات رسيد و او را به هرات دعوت كرد . در اين وقت ، خسرو سلطان - يكى از غلامان حسن خان - قلعهء بست را از حسن بيك ولد حاتم بهادر گرفته بود و لشكر جغتاى از قندهار آمده و قلعهء بست را محاصره كرده بود . ملك شاه حسين رفع اين غائله را بهگردن مىگيرد . دويست تن از ملازمان خاصه حسن خان با تمام لشكر ميران اويماق هرات به فرماندهى ملك شاه حسين به گرمسير مىروند . پس از مقابله با لشكريان جغتاى كه قريب شش هزار تن بودند ، لشكريان جغتاى شكست مىخورند و پانصد تن از ايشان كشته مىشود . قلعهء بست به دست لشكريان ملك شاه حسين مىافتد . به دستور او قلعه را مستحكم مىكنند و به دست محمد زمان سلطان شاملو مىسپارند و ملك شاه حسين پس از فتح قلعهء بست به سيستان بازمىگردد . « 1 » در غرهء رجب سال 1012 هواى سفر به سر ملك شاه حسين افتاد ، به سير كوهستان مواضع سرحد رفت . يك ماه در بن فهل مشغول سير و شكار بود و ملك دينار والد ملك شمس الدين را ملاقات كرد . ماه رمضان را در دامان كوه سلمند گذراند و مثنوى مهر و وفا را در جواب « نل و دمن شيخ فيض » در اينجا به نظم درآورد . از آنجا به دزك رفت و دوباره به سرحد آمد . چند روز در قدمگاه شاه ولايت ماند . چون خبر آمدن ملك جلال الدين محمود را به سيستان شنيد ، دوشبه از سرحد به جارونك كه شصت فرسنگ راه است آمد « 2 » اوائل سال 1015 ملك شاه حسين و ملك جلال الدين محمود و اسمعيل خان و بيرام سلطان شاملو و مصطفى بيك نجم ثانى ، از گرمسير باده هزار سپاهى به عزم تسخير قلعهء قندهار رفتند . مدت يازده ماه قلعهء قندهار را محاصره كردند . چون از طرف هندوستان به قندهاريان كمك رسيد ، امراى سيستان ، صلاح در عقبنشينى ديدند و روى به جانب فراه و سيستان نهادند . « 3 » در اين ايام در قافلهاى كه درويش على بيك ايلچى به هندوستان مىرفت ، ملك شاه حسين با علامه مير ابو القاسم فندرسكى و ولى خان بيك شاملو ولد حسن خان ملاقاتى كرد و آن قافلهء انبوه را از راه « ابدال » گذرانيد . « 4 » غرهء جمادى الاولى سال 1017 موافق پيچىئيل كه ملك شاه حسين سى و هشت ساله بود ، از باغ مؤمنآباد زيارتگاه عازم سفر حجاز و زيارت حرمين شريفين شده و از راه پهره و بم و نيريز خود را به شيراز رسانيد . در شيراز چند روزى در منزل مير صدر الدين محمد و مير نعمت الله دست غيب بماند . از شيراز از راه دورق به شعب بوان و فهليان و شولستان و بهبهان و ساحل شط كارون رسيد و از آنجا به شط العرب و بصره وارد شد . هشتم ذيقعده از راه بيابان نجد ، وارد زمين حجاز شد . موعد مقرر به ميقات رسيد و محرم شد و صبح نهم ذيحجه به زمين حرم
--> ( 1 ) - احياء الملوك ص 471 . ( 2 ) - احياء الملوك ص 472 . ( 3 ) - همين كتاب ص 476 . ( 4 ) - همين كتاب ص 477 .